تاریخ ۳ اردیبهشت ۱۴۰۳
کیست موکوسی Mocous cyst یک کیست کوچک است که معمولا در سطح پشتی انگشت و بین مفصل انتهایی آن و ناخن بوجود میاید. این کیست بیشتر در افراد مسنی دیده میشود که دچار آرتروز مفصل انتهایی انگشت دست هستند.
کیست موکوسی یک نوع گانگلیون (Ganglion) است که به صورت یک کیسه کوچک با مایع شفاف و غلیظ درون آن شکل میگیرد. این کیست مرتبط با قسمتی از کپسول مفصل انتهایی انگشت است که به صورت برجستگی به بیرون میآید و مایع موجود در آن متشکل از مایع مفصلی غلیظ شده است. کیست موکوسی از طریق یک مجرا به کپسول مفصل انتهایی انگشت (مفصل اینترفالانژیال دیستال) متصل است.
این بیماری اغلب در افرادی که مبتلا به آرتروز یا استئوآرتریت در مفصل انتهایی انگشت هستند، مشاهده میشود. در این افراد، کپسول مفصلی ضعیف میشود و به سمت بیرون و پشت انگشت برجسته میشود. درون این برجستگی نیز مقداری مایع مفصلی وجود دارد. به تدریج، ارتباط بین این برجستگی و کپسول مفصلی کوچکتر میشود و مایع درون آن نیز غلیظتر میشود. پس از مدتی، ممکن است ارتباط این برجستگی کیست مانند با کپسول مفصلی کاملاً مسدود شود.
کیست موکوسی معمولاً زیر پوست سطح پشتی انگشت، بین مفصل انتهایی و ناخن قرار دارد. این کیست برجسته است و ممکن است دردناک باشد. ناخن نزدیک به کیست ممکن است شکافی داشته باشد که ناشی از فشار کیست بر روی زیرناخن است. پوست روی کیست نیز ممکن است بسیار نازک شود.
تشخیص این بیماری معمولاً از طریق معاینه بالینی بیمار قابل تأیید است. در رادیوگرافی انگشت، ممکن است علائم آرتروز مفصل انتهایی شامل کاهش فاصله مفصلی و تشکیل استئوفیت (اضافه شدن استخوان) در سطح پشتی مفصل مشاهده شود. این استخوان اضافه باعث برجستگی در پشت مفصل میشود که به آن ندول هبردن (Heberden’s node) نیز میگویند.
درمان کیست موکوسی
کیست موکوسی به طور معمول نیاز به درمان خاصی ندارد. این کیست به طور عمومی خطرناک نیست و وضعیت بدتری نمیگیرد. با این حال، در نادری از موارد ممکن است کیست پاره شود. در این صورت، پوست پاره شده و مایع کیست به بیرون ریخته شده و به فضای مفصل دسترسی پیدا میکند. این وضعیت ممکن است خطر عفونت مفصل را افزایش دهد. در چنین مواردی، پماد آنتیبیوتیک موضعی بر روی زخم استفاده میشود و زخم پانسمان میشود. همچنین، بیمار ممکن است آنتیبیوتیک خوراکی نیز به تجویز بیشتر نیاز داشته باشد.
در مواردی که کیست پاره نشده ولی با درد همراه است یا پزشک متوجه میشود که پارگی نزدیک است، ممکن است تصمیم به جراحی برداشت کیست گرفته شود. در طی عمل جراحی، کیست بیرون میآید و استخوانهای اضافی که در پشت سطح مفصل ایجاد شدهاند، برداشت میشوند.
منبع : ایران ارتوپد
