تاریخ ۱۴ اسفند ۱۴۰۲
شانه یک مفصل پیچیده است و فعالیتهای روزانه، فرد را در معرض خطر زیاد ناشی از استفاده زیاد و درد ناشی از بدقرار دادن آن قرار میدهد. شانهدرد (شانه درد) تا حد بسیار زیادی توانایی کارکردن را به خصوص برای افرادی که با بازوها و دستان خود کارهای فیزیکی انجام میدهند محدود میکند. حدود ۲۰ درصد جمعیت حداقل یک بار با مشکل شانهدرد دست و پنجه نرم کردهاند اگرچه تنها در ۵۰ درصد موارد شانهدرد در عرض ۶ ماه بهبود پیدا کرده است. ماساژدرمانی میتواند درمان موثری برای برخی انواع آسیبهای شانه و درد باشد. پزشک تشخیص میدهد که چه تعداد جلسه درمانی برای درمان درد شانه فرد لازم است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر احساس میکنید که درشانه خود مشکلی دارید در اسرع وقت با یک پزشک، فیزیوتراپیست یا پزشک یار ورزشی ملاقات کنید. در زیر به علائمی که نباید در شانه درد نادیده گرفت اشاره میشود:
- درد بیش از دو هفته طول بکشد.
- بدشکلی فیزیکی مفصل وجود داشته باشد.
- درد به همراه قرمزی، تورم و کرختی وجود داشته باشد.
- ورم ناگهانی
- عدم کارکرد شانه یا عدم توانایی برای استفاده از مفصل
پزشک پس از تشخیص علل درد شانه ی بیماران برای طولانی مدت ،با موثرترین روش های درمانی از جمله فیزیوتراپی و ماساژ عضلات شانه ،به بهبودی وضعیت بیمار،اقدام می کند.
بیماریهای شانه که با ماساژدرمانی درمان میشوند
در اینجا به چند علت شانه درد و همچنین به اینکه ماساژدرمانی چگونه میتواند مفید باشد اشاره خواهد شد.
بورسیت
کیسههای پرشده با مایع(bursa) (بورسیت شانه) در مفاصل سراسر بدن مانند شانه یافت میشوند. این کیسهها به عنوان یک متکا بین استخوانهای مفصل عمل میکنند و سایش بین عضلات و استخوان را کاهش میدهند. استفاده بیش از حد از مفصل منجر به التهاب و ورم مفصل بورسا میشود که نتیجه آن ایجاد درد است. در حالیکه ماساژتراپی نمیتواند مستقیما ورم و التهاب را در بورسا کاهش دهد اما برای آزادسازی عضله و تاندونهای مفصلی که باعث فشار روی بورسا میشوند میتواند مورد استفاده قرار گیرد. برای تخفیف التهاب بعد از بادیورک میتوان از یخ استفاده کرد.
تاندونیت
تاندون(تاندونیت شانه) عضلات را به استخوانها متصل میکند. استفاده بیش از حد از عضله ممکن است باعث ملتهب شدن تاندونها شود که نتیجه آن تاندونیت حاد در کوتاهمدت است. بیماری دژنراتیو یا وضعیتی مانند آرتروز یا استفاده بیش از حد ممکن است منجر به تاندونیت مزمن شود. ماساژتراپی کمک میکند تا تاندون و بافت عضله کشیده شود که نتیجه آن برداشته شدن فشار از روی تاندونها است. ورزشهای کششی در محدوده حرکتی و تکنیکهای pin-and-stretch نیز به تخفیف علائم تاندونیت کمک میکنند. استفاده از یخ پس از درمان به کاهش ورم و التهاب کمک میکند.
آرتروز
علائم ورم، درد و خشکی مفصل اغلب در نتیجه آرتروز(آرتروز شانه) ایجاد میشوند. استئوآرتریت به صورت رایج در شانهها به دلیل “ساییدگی و پارگی” مشاهده میشود. در حالیکه ماساژ نمیتواند التهاب مفصل ملتهب را کاهش دهد ولی فشار عضلانی در ناحیه اطراف را برداشته و فشار روی مفصل را از بین میبرد. از آنجا که پاسخ التهابی درمرحله حاد آرتروز بسیار شدید است و ممکن است باعث درد بیشتر شود بهتر است در این مرحله ماساژتراپی انجام نشود.
گیرافتادگی شانه
زمانیکه بالای تیغه شانه(آکرومیون) روی روتاتور کاف(آسیب روتاتور کاف)، تاندونها و مفصل بورسا فشار وارد میکند در کارکرد و حرکت طبیعی شانه اختلال ایجاد میشود. ماساژ میتواند باعث آزاد شدن فشار روی ماهیچههای ایجاد کننده گیرافتادگی یا سایر عضلات درگیر میشود.
شکستگی
فعالیتهای ورزشی و افتادن اغلب دلیل شکستگی استخوان شانه (شکستگی شانه) به ویژه در قسمت ترقوه، هومروس(استخوان فوقانی بازو) و اسکاپولا(تیغه شانه) است. اگر فرد افتاده یا ضربه خورده و شانه مشکوک به شکستگی است، باید برای تایید با تجویز پزشک عکسبرداری اشعه ایکس انجام دهد. در شکستگیها نباید از ماساژ استفاده کرد.
آسیب روتاتور کاف
آسیب روتاتور کاف منجر به یک درد خفیف در شانه میشود و در بیمارانی که به صورت مکرر در شغل یا ورزش خود حرکات بالای سر انجام میدهند رایج است. استفاده زیاد از شانه و گیرافتادگی آکرومیون میتواند منجر به پارگی تاندون و روتاتور کاف شود. میزان پارگی اندازهگیری میشود و سطح آسیب توسط پزشک تعیین میشود. روشهای عضلانی-عصبی و میوفاشیال میتوانند چسبندگیها و نقاط ماشهای در عضلات روتاتور کاف را درمان کنند و به این ترتیب درد را کاهش و عملکرد را بهتر کنند. دامنه حرکات کششی نیز ممکن است به بهبود حرکت و عملکرد کمک کند و همچنین باعث آزادشدن عضلات احاطهکننده مانند عضله ذوزنقهای میانی و پایینی، عضله دندانهای قدامی و رومبوئید شود.
شانه یخزده
مشخصه شانه یخ زده (شانه یخ زده) یا همان کپسولیت چسبنده افزایش خشکی و درد در مفصل شانه است. کپسولیت چسبنده با چسبیدن فیبرهای کپسول مفصل گلنوهومرال ایجاد میشود. درمان شانه یخزده شامل ورزشهای کششی در محدوده دامنه حرکتی، تزریق داروهای کورتیکواستروئیدی در کپسول مفصل و حرکت مالشی فیبرهای متقاطع احاطه کننده بافت نرم و ضمائم است. گاهی اوقات جراحی ارتروسکوپیک ضروری است. بهبود شانه یخ زده معمولا چند ماه تا چند سال طول میکشد.
سایر موارد کاربرد ماساژ شانه
ماساژدرمانی میتواند اغلب به صورت غیر مستقیم برای شانهدرد بسیار مفید باشد. این تکنیک با آزادکردن محدودیتهای عضله در بافت اطراف امکان حرکت آزادانهتر عضله را فراهم میکند. با کشیدن فیبر عضله، آزادسازی نقاط ماشهای و کشیدن تاندونها در محدوده دامنه حرکتی، پزشکان میتوانند عملکرد مفصل شانه را بهتر کرده و به کاهش درد بیمار کمک کنند.
انواع ماساژهایی که برای درد شانه توصیه میشود:
ماساژ سوئدی
واژه ماساژ سوئدی به طیفی از تکنیکهای طراحی شده خاص اطلاق میشود که با اعمال فشار روی ماهیچهها و مالش آنها در جهت برگشت جریان خون به قلب باعث آزاد شدن آنها میشود. این شکل از ماساژ شامل استفاده از ورز دادن، لمس کردن، مالش، ضربه زدن و ارتعاش است و باعث از بین رفتن خشکی، کرختی، درد، انقباض و سایر مشکلات میشود.
- هدف اصلی ماساژ سوئدی افزایش جریان اکسیژن در خون و آزادسازی سموم از ماهیچهها است. سایر مزایای احتمالی شامل تحریک جریان، افزایش تون ماهیچهای و تعادل در سیستم عضلانی و اسکلتی است.
- ماساژ سوئدی دوره بهبودی کشیدگی عضلانی را با خارج کردن اسید لاکتیک، اوریک اسید و سایر مواد زائد متابولیک کوتاه میکند. این نوع ماساژ جریان خون را بدون افزایش فشار روی قلب افزایش میدهد.
پیش از تولد/بارداری
ماساژ در دوره بارداری استرس و ورم را در بازوها و شانهها کاهش میدهد و درد عضلات و مفاصل را تسکین میدهد. ماساژ یک درمان مکمل محبوب در دوره بارداری برای تسکین کمردرد است. چراکه در دوره بارداری اغلب استفاده از دارو برای رفع درد توصیه نمیشود. ماساژ نه تنها از لحاظ جسمی مفید است بلکه تماس جسمی احساس خوب حمایت شدن را در طول دوره بارداری در فرد ایجاد میکند.
ماساژ نقاط ماشهای
نقطه ماشهای یک ناحیه سفت در بافت عضله است که باعث ایجاد درد در سایر بخشهای بدن میشود. برای مثال یک نقطه ماشهای در پشت ممکن است باعث شروع درد در شانه و گردن میشود. درد در شانه ممکن است باعث ایجاد سردرد شود. درد ممکن است شدید یا خفیف باشد. نقاط ماشهای به دلیل استفاده بیش از حد یا آسیب ایجاد میشوند و از آنجا که درد با بخشهای متحرک مرتبط است با آرتروز اشتباه گرفته میشود.از طریق چرخههایی از اعمال فشار و برداشتن فشار کار کردن روی نقطه ماشهای به طور ویژهای برای تخفیف درد طراحی شده است. در این نوع ماساژ گیرنده به صورت فعالی از طریق تنفس عمیق و همچنین تعیین محل دقیق درد و شدت ناراحتی در پروسه شرکت میکند.پس از تنها یک جلسه درمان کاهش قابل ملاحظهای در درد مشاهده میشود.
ماساژ بافت عمیق
ماساژ بافت عمیق نوعی ماساژدرمانی است که روی بازآرایی لایههای عمیقتر عضلات و بافت همبند تمرکز میکند. این بالاخص برای نواحی منقبض و سفت مانند خشکی گردن، سفتی پایین کمر و شانه دردناک مفید است. برخی انواع مشابه به عنوان ماساژدرمانی کلاسیک شناخته میشود اما حرکت آن کندتر و فشار عمیقتر است و روی نواحی سفت و دردناک متمرکز میشود.
ماساژ ورزشی
ماساژ ورزشی در ابتدا برای کمک به ورزشکاران برای آمادهسازی بهینه جسمی ، ریکاوری پس از یک مسابقه سخت یا داشتن عملکرد درست در طول آموزش ایجاد شد. ماساژ ورزشی روی پیشگیری و ترمیم جراحات وارده به عضلات و تاندونها تاکید دارد.اما برای بهرهگیری از ماساژ ورزشی لزومی ندارد یک ورزشکار حرفهای باشید. ماساژ ورزشی برای افراد دچار آسیب به شانه، درد مزمن یا دامنه محدود حرکتی نیز مفید است. ماساژ درمانگر معمولا روی ناحیه مشکلدار تمرکز میکند.
چطور ماساژ به رفع اختلال در عملکرد شانه کمک میکند؟
نکته کلیدی این است که روتاتور کاف جانکشن لغزشی بازو و تیغه شانه را تصحیح میکند. مفصل گوی و کاسه باید چرخش و لغزش را متعادل کند. استخوان باید حتما قادر باشد یک دامنه لغزشی حرکت خوب داشته باشد. برگرداندن دامنه لغزشی حرکت و تسکین و آرامسازی عضلات بیش از حد کارکرده که در جهت اشتباه کشیده شدهاند جایی است که ماساژدرمانی واقعا خوب عمل میکند.اگرچه برای تاثیرگذاری، ماساژدرمانگر نیاز دارد تا نگاهی به کاف روتاتور به عنوان سیستم پایدارکننده مرکزی مفصل گلنوهومرال نیز بیاندازد. دامنه حرکتی شانه بیشتر از انعطاف و کشش است. دامنه حرکتی شامل ارزیابی موقعیت و پایداری سر خود هومرال و هدایت دستی آن به عقب به مرکز مفصل میشود که اغلب به صورت عضله سینهای سفت ظاهر میشود. اما اگر شما کف دستان خود را در بیرون سر هومرال قرار دهید و به آرامی آن را به سمت پشت و پایین حرکت دهید میتوانید سر قدامی هومرال را مشاهده کنید.
اگر پیش از این جراحی شانه داشتید ماساژتراپی چه کمکی میکند؟
اگر شما پیش از این جراحی شانه داشتهاید ماساژدرمانی میتواند کمککننده باشد اما شما نیاز دارید بیشتر مراقب باشید. مطمئن شوید که تایید پزشک و فیزیوتراپیست خود را دارید و ماساژدرمانگر شما نسخهای از پروتکل پزشک و موارد منع را دارد. به یاد داشته باشید که ماساژدرمانی جایگزینی برای PT پس از جراحی نیست. این درمان درواقع نوعی درمان مکمل است.
