تاریخ ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳
آسیب های غضروف در مفصل زانو پدیده شایعی است. در مواقعی که تمام کلفتی غضروف دچار کندگی و پارگی میشود معمولا بیمار نیاز به عمل جراحی دارد. جراحی این بیماران و بازپروری بعد از جراحی مشکل است و نتایج متفاوتی در بر دارد.
آناتومی
غضروف مفصل زانو در سطح پایینی استخوان ران و بخش بالایی استخوان تیبیا (یا درشتنی) واقع شده است، در حالی که در سطح پشتی استخوان کشکک نیز قرار دارد. این غضروف دارای سطح صاف و لغزندهای است که حرکت راحتتر استخوانهای مفصلی را فراهم میکند. ویژگیهای این غضروف باعث میشود که اصطکاک بین سطوح مفصلی به حداقل ممکن کاهش یابد.
در ابتدا، زمانی که غضروف آسیب میبیند، علائم دردی قابل توجهی حس نمیشود. دلیل این امر این است که غضروف حاوی پایانههای عصبی برای احساس درد نمیباشد. با افزایش اندازه آسیب به حد کافی، استخوان زیرین که روکش حمایتی خود را از دست داده است، تحت فشار و سایش بیش از حد قرار گرفته و این امر باعث ایجاد درد میشود.
انواع آسیب های غضروف زانو
آسیب های غضروف مفصل زانو را به چهار درجه تقسیم میکنند
- در آسیب درجه یک غضروف در یک محدوده خاص نرم میشود
- در آسیب درجه دو پارگی های خفیفی در محدوده مورد نظر بوجود میاید
- آسیب درجه سه همراه است با کم شدن قطر و کلفتی غضروف در یک محدوده خاص
- در آسیب درجه چهار تمام غضروف در یک محدوده از بین رفته و در آن ناحیه استخوان کاملا لخت و بدون پوشش غضروفی میشود. در این نوع آسیب ممکن است تکه ای از غضروف آزاد شده و به درون مفصل بیفتد و سپس آزادانه در درون مفصل حرکت کرده و موجب آسیب بیشتر به مفصل شود
غضروف بدن دارای رگ خونی نمیباشد، به همین دلیل به خوبی تغذیه نمیشود. بدون دسترسی به تغذیه مناسب، قابلیت غضروف برای خود ترمیم و بازسازی پس از وارد شدن آسیب به شدت کاهش مییابد. در این شرایط، کلفتی غضروف کاهش یافته و استخوان بدون پوشش غضروفی باقی میماند.
هنگامی که استخوان در حین فعالیت به سایش و فشار مستقر شده و غضروف از بین رفته، یک پوشش جدید با استفاده از بافت فیبروکارتیلاژ (ترکیبی از بافت تاندون و غضروف) شکل میگیرد. این پوشش، با وجود شباهت به غضروف، خواص بیومکانیکی آن را ندارد و نمیتواند به عنوان جایگزین مناسبی برای غضروف بازسازی شده عمل کند.
تشخیص آسیب های غضروف زانو
ضایعات غضروفی زانو در بسیاری از موارد میتوانند بدون ایجاد درد و اعلام علائم خاصی به بیمار ناپدید شوند. در واقع، اغلب این ضایعات به صورت اتفاقی و در حین بررسیهای مرتبط با دیگر مشکلات زانو کشف میشوند و ممکن است مدتها تا زمانی که بیمار یا حتی پزشک آن را متوجه شوند، نادیده گرفته شوند. با این حال، اگر ضایعه غضروفی گسترده باشد، میتواند با تغییر در بیومکانیک زانو، به تسریع در تخریب غضروفهای اطراف خود منجر شود و در نتیجه، آسیب غضروفی گسترش یابد.
همچنین با پیشرفت آسیب، مفصل به سمت آرتروز تحول یافته و همراه با علائم آن، از جمله درد، محدودیت حرکت، و تورم مفصل زانو، بروز میکند. برای تشخیص دقیق ضایعات و آسیبهای غضروفی مفصل زانو، پزشک معالج پس از گوش دادن به توضیحات بیمار و انجام معاینه، از روشهای تصویربرداری مانند رادیوگرافی، ام آر آی، و آرتروسکوپی بهره میبرد.
