تاریخ ۱۴ اسفند ۱۴۰۲
معمولا در آرتریت روماتوئید [RA] شانه تحت تاثیر قرار میگیرد , ۶۵ تا ۹۰ درصد از بیماران مبتلا به [RA]علائم (غالبا درد) را در شانه خود احساس میکنند. هنگامی که [RA] روی شانه تاثیر میگذارد، طیف وسیعی از حرکات و وظایف معمولی شانه سخت یا غیر ممکن خواهد شد، که منجر به درد و ناراحتی، و همچنین عدم توانایی زیادی میشود.
شانه ابتدا دچار درد و التهاب میشود و محدودیت حرکتی در مراحل بعدی بیماری رخ میدهد. ممکن است التهاب و تورم شانه به دلیل محل مفصل به سختی تشخیص داده شود. به همین علت، تورم به ندرت به واسطه معاینه فیزیکی تشخیص داده میشود. شانه درد ممکن است در طول شب رخ دهد. اختلال عملکرد معمولا ترکیبی از عوامل مختلف، مانند درد، از دست دادن قدرت عضلانی، و کاهش محدوده حرکتی ناشی از تورم و تحلیل مفصل حاصل میشود. همراه شدن پارگی روتاتور کاف با آن ، که معمولا در افراد مسن دیده میشود، منجر به اختلال در عملکرد شانه میشود. همانطور که میدانیم هر چه تشخیص [RA] و مشکلات مفاصل زودترانجام شود ودرمان سریعتر آغاز شود، احتمال این که آسیب مفصلی به حداقل برسد یا از آن جلوگیری شود خیلی بیشتر است. دسترسی به داروهای ضد روماتیسمی اصلاح کننده بیماری [DMARDs] و داروهای بیولوژیکی جدیدتر در کاهش یا جلوگیری از آسیب ساختاری به مفاصل موثر هستند، بدین معنی است که شانه و مفاصل دیگر غالبا حفظ و نگهداری میشوند.
تشخیص زودهنگام روماتیسم مفصل شانه، در روند درمان موثر است
حدود یک پنجم از افراد مبتلا به RA ممکن است گرههای روماتوئیدی ایجاد کنند. این گرهها تودههای بافتی هستند که اغلب زیر پوست در نواحی استخوانی تشکیل میشوند. اغلب اوقات در اطراف آرنج ایجاد میشوند اما ممکن است در جاهای دیگر بدن و اندامهای داخلی نیز پیدا شوند. با تشخیص زودهنگام میتوانید از خطرات این بیماری جلوگیری کنید و زمان بهبودی را سرعت ببخشید. پزشک پس از تشخیص بیماری روماتیسم مفصلی شانه از طریق انجام تصویربرداری های لازم و بررسی علائم درد بیمار،با استفاده از روش های درمانی موثر از جمله فیزیوتراپی و آموزش حرکات اصلاحی به بیماران مبتلا به این عارضه کمک می کند
علل آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید معمولا به ارث نمیرسد. به عبارت دیگر، از والدین به فرزندان به طور مستقیم منتقل نمیشود. استعداد یا حساسیت به [RA] میتواند ارثی باشد، اما عوامل دیگر (در حال حاضر تحت بررسی دقیق) نیز مهم هستند.
- ژنی که بر روی استعداد و یا گرایش به داشتن RA تاثیر میگذارد یکی از ژنهایی است که عملکرد سیستم ایمنی بدن را کنترل میکند که ژن [HLA-DR4] نامیده میشود. البته همه کسانی که این ژن را به ارث میبرند، دچار این بیماری نمیشوند.
- بسیاری از پزشکان و دانشمندان معتقدند که [RA] ممکن است به واسطه عفونت ایجاد شود، اما در حال حاضر هیچ اثباتی برای این واقعیت وجود ندارد. آرتریت روماتوئید مسری نیست . ممکن است سیستم ایمنی بدن افراد مستعد آرتریت روماتوئید واکنش غیرطبیعی به یک میکروب نشان دهد.
- در آرتریت روماتوئید، گلبولهای سفید خون سیستم ایمنی از جریان خون به بافتهای مفصلی حرکت میکنند. مایع مفصلی ممکن است افزایش یابد و گلبولهای سفید نیز در مایع یافت شوند. گلبولهای سفید در بافت مفصلی و مایع ,مواد بسیاری از جمله آنتی بادی و مولکولهای دیگر تولید میکنند که منجر به آسیب مفصلی و احساس بیماری در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید میشود.
چگونه آرتریت روماتوئید بر توانایی فیزیکی شما تاثیر می گذارد؟
آرتریت روماتوئید بر مفاصل متعددی تاثیر میگذارد. به همین دلیل مانع از ایستادن یا نشستن برای مدت زمان طولانی میشود. همچنین میتواند توانایی برای رسیدن به چیزی، بلند کردن، حمل کردن، کشیدن و یا پرداختن به امور دیگر را محدود کند. ممکن است برای حرکت کردن نیاز به استفاده از واکر یا عصا داشته باشید. حتی با استفاده از واکر مدت زمانی که شما میتوانید بایستید و یا راه بروید محدود میشود. ممکن است شما قادر به خم شدن یا چهار زانو زدن نباشید، که این امر باعث کاهش توانایی شما برای انجام کارها میشود.
اگر آرتریت روماتوئید روی دستها، مچ دستها و انگشتان شما تاثیر بگذارد، ممکن است نتوانید یک خودکار را برای مدت طولانی در دست نگه دارید یا نمیتوانید به مدت زمان طولانی اطلاعات وارد فایل کنید. ممکن است نتوانید اشیاء را در دست بگیرید یا خیلی سریع کاغذ یا پروندهها را مرتب کنید. علاوه بر عدم توانایی در برداشتن اشیاء ممکن است به دلیل شرایط مفصل خود نتوانید دست خود را به بالای سر خود برسانید و یا حتی چیزی را از طاقچه بردارید.
RA چگونه تشخیص داده میشود؟
در تشخیص [RA]، پزشک (پزشک، دستیار پزشک یا کمک پرستار) سابقه کامل پزشکی بیماررا قبل از انجام معاینه فیزیکی میگیرد.
- دکتر به دنبال موارد خاصی است مثلا مفاصلی که در آرتریت روماتوئید درگیرهستند. گاهی اوقات پزشک آزمایش و اشعه ایکس را پیشنهاد میکند. درالگوهای مفصلی روزمره بسیاری از مفاصل (بزرگ و کوچک) دخیل هستند و آرتروز بر روی مفاصل کوچک دست و پا تاثیر میگذارد.
- آزمایش خون هم پس ازسابقه پزشکی بیمارو معاینه فیزیکی میتواند در تشخیص آرتریت روماتوئید مفید باشد. علائم غیرطبیعی در آزمایش خون شامل کم خونی و وجود آنتی بادی فاکتورهای روماتوئید نامیده میشوند.
- برخی از افرادی که مبتلا به آرتریت روماتوئید هستند فاکتور روماتوئید مثبت را ندارند و در واقع بسیاری از افرادی که آزمایش خون آنها برای [RA]مثبت است آرتریت روماتوئید ندارند.
- اگردر مراحل اولیه از اشعه ایکس برای تشخیص آرتریت روماتوئید استفاده شود ,ممکن وضعیت طبیعی باشد، اما آسیب مفصلی افرادی که درطولانی مدت دچار آن شدهاند میتواند به تایید تشخیص کمک کند.
- در بعضی موارد ممکن است که مرکز خدمات درمانی شما به دلیل عدم وجود آرتروز قابل مشاهده و سایرویژگیهای مشخص [RA]، نتواند با اطمینان کامل آرتروز را تشخیص دهد و ممکن است چند ماه طول بکشد تا علائم کافی برای تشخیص ظاهرشوند.
چگونه آرتریت روماتوئید مرتبط با شانه درمان میشود؟
درمان علائم [RA] که شانه بیمار را تحت تاثیر قرارداده است بستگی به شدت علائم و ماهیت و میزان آسیب وهمچنین اهداف و نیازهای بیمار دارد. درمان شامل دارویی و غیر دارویی و جراحی میشود.
کنترل اولیه بیماری
میتوان با استراحت و یا محدود کردن فعالیت و به کار بردن پک گرم یا سرد (برای ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دو یا سه بار در روز) درد شدید شانه را تسکین داد.
علاوه بر این، استفاده از مکملهای غذایی، از جمله گلوکوزامین و کندرویتین سولفات، ممکن است باعث کاهش درد شود. با این حال، شواهد علمی دقیقی مزایای استفاده از این مواد را تایید نکرده است.
درمانهای دارویی
روش اولیه درمان شامل داروهایی میشود که برای کنترل التهاب و درد (از جمله مسکنها [NSAID] و داروهای ضد رماتیسمی اصلاح کننده بیماری[DMARDs] و تزریق گلوکوکورتیکوئید) استفاده میشوند. تزریق مستقیم گلوکوکورتیکوئید به مفصل شانه ممکن است در کنترل التهاب حاد مفید باشد.
کورتیکواستروئیدها
نقش کورتیکواستروئیدها (کورتیزون پردنیزون و سایر مواد مشابه) در آرتریت روماتوئید هنوز توسط پزشکان مورد بحث و بررسی است. افراد مبتلا به [RA]با استفاده از کورتیزون در کوتاه مدت و به طرز چشمگیری بهبود پیدا میکنند. با این حال، اگر دارو به طور پی درپی و برای چند ماه یا سال استفاده شود، ممکن است دیگر تاثیری نداشته باشد و عوارض جانبی آن ظاهر شود. کورتیکواستروئیدها را میتوان به شکل قرص استفاده کرد، یا به صورت مایع به صورت مستقیم به عضله تزریق کرد. بسیاری از مزایا و عوارض جانبی این دارو به طور مستقیم با دوز مصرفی آن مرتبط است. هدف درمانی همیشه کمترین دوز موثر است تا از بسیاری از عوارض جانبی اجتناب شود.
فیزیوتراپی
کاردرمانی و فیزیوتراپی برای اکثر افرادی که مبتلا به آرتریت روماتوئید هستند مفید است.
- فیزیوتراپیستها به شما آموزش خواهند داد که چه تمریناتی برای ناتوانیهای فیزیکی خود انجام دهید.
- آنها دستورالعمل های ارزشمندی درمورد استفاده بهتر از پکهای گرم و سرد برای کاهش سفتی و تورم و انجام راحتترحرکات ارائه میکنند.
- گاهی اوقات، ممکن است درمانگران ازدستگاههای خاصی برای اعمال گرمای عمیق یا تحریک الکتریکی برای کاهش درد یا بهبود حرکت مفصل استفاده کنند.
- درمانگران کاردرمانی اسپلینتهایی برای مچ دست و دست دارند که به افراد آموزش میدهند که چگونه هنگامی که آرتروز به سراغشان میآید از آن استفاده و از مفصل محافظت کنند.
- آنها به افراد آموزش میدهند که چگونه با وجود محدودیتهایی که ممکن است [RA] برای آنها ایجاد کند به کارهای روزمره در خانه یا سر کار بپردازند.
- گاهی اوقات فیزیوتراپیست از ابزارهای عملی استفاده میکند تا به افراد کمک کند فعالیتهای روزمره خود را انجام دهند.
- باید به یاد داشته باشید که افراد مبتلا به [RA] میتوانند اکثر فعالیتهای طبیعی یا معمولی دیگران را انجام دهند، فقط ممکن است برای آنها کمی بیشتر طول بکشد.
ورزش
هنگامی که بیماری فروکش میکند ,گرما و تورم مفاصل کمتر میشود، احساس خستگی کاهش مییابد و خشکی صبحگاهی برطرف میشود، شما باید برنامه تمرینی خود را افزایش دهید. تمرینات حرکتی باید به صورت روزانه برای حفظ یا بازیابی حرکت مفصل ادامه یابد، اما تمرینات تقویتی هم باید انجام شود. این تمرینات باید توسط یک درمانگر آموزش داده شود. هدف این است که قدرت عضلات را که در طول مرحله حاد بیماری تضعیف شده است دوباره به دست آوریم. عضلات قوی برای حمایت از مفاصل بسیارمهم هستند و با ورزش میتوان به این امر مهم دست پیدا کرد. با این حال این تمرینات تقویتی باید برای افرادی که مفاصلشان آسیب دیده است, اصلاح شود.
شواهد حاکی از آن است که این تمرینات هوازی برای افراد مبتلا به [RA] مناسب هستند و میتواند به بهبود استقامت، کاهش خستگی، کاهش درد و حتی به افسردگی آنها هم کمک کند. اگر ورزشهای هوازی به طور صحیح انجام شود باعث التهاب مفصل نمیشود. یک برنامه هوازی باید تحت کنترل یک درمانگر و یک فیزیوتراپیست باشد مخصوصا برای افرادی که بیماری شدیدتری دارند.
جراحی
اگر علائم مفصل به دارو یا سایر روشهای کنترل درد پاسخ ندهد و عملکرد شانه روز به روز بدتر شود، ممکن است از روش جراحی استفاده شود. هدف جراحی شانه، بهبود یا بازگرداندن عملکرد مفصل شانه و تسکین درد است.
روشهای جراحی عبارتند از جراحی آرتروسکوپی برای حذف بافت از مفصل یا جایگزینی مفصل شانه
- جراحی آرتروسکوپی درآوردن بافت آسیب دیده از مفصل، قبل از اینکه آسیب شدیدتر شود، موثر خواهد بود. این نوع جراحی ممکن است باعث کاهش شدید درد شانه شود و تاثیر آن به طور متوسط ۶ سال باقی میماند.
- جراحی جایگزینی شانه زمانی است که فضای مفصلی از بین رفته (بااشعه ایکس قابل مشاهده) است. عوامل دیگری که ممکن است روی تصمیم گیری در مورد جراحی جایگزینی شانه تأثیر بگذارد عبارتند از: میزان درد، فقدان عملکرد، آسیب روتاتور کاف و ترجیح خود بیمار برای انجام این جراحی است. جراحی جایگزینی شانه معمولا در تسکین بلند مدت درد موثر است.
