در رفتگی مفصل بین استخوان های جناغ و ترقوه

تاریخ ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳

آناتومی استخوان ترقوه

 استخوان ترقوه یا کلاویکل در دو انتهای خود با دو استخوان دیگر مفصل میشود. در قسمت داخلی، استخوان ترقوه با استخوان جناغ مفصل شده و در طرف لترال یا خارجی، ترقوه با استخوان کتف یا اسکاپولا Scapula مفصل میشود. مفصل بین استخوان جناغ (یا استرنوم Sternum) و کلاویکل را مفصل استرنوکلاویکولر Sternoclavicular joint مینامند.

دررفتگی مفصل استرنوکلاویکولر، که نادر است، در نیمی از موارد به علت تصادفات خودرو اتفاق می‌افتد. در این حالت، سر استخوان ترقوه که با مفصل ایجاد شده است، به سمت جلو حرکت می‌کند (دررفتگی قدامی) و معمولاً ناشی از ضربه‌ای به شانه، مانند افتادن بر روی شانه، است. در حالات نادر، سر استخوان ترقوه ممکن است به سمت عقب حرکت کند (دررفتگی عقب‌ایسترنال) و به نای و عروق مهم قفسه سینه آسیب برساند. در این مورد، دررفتگی باید بلافاصله بازجازی شود. این نوع دررفتگی معمولاً ناشی از ضربه مستقیم از جلو به مفصل ایجاد می‌شود و ممکن است همراه با شکستگی در دنده‌های بالایی قفسه سینه باشد.

علائم  دررفتگی مفصل بین ترقوه و جناغ

مفصل در سمت داخلی استخوان ترقوه و کنار جناغ متورم و برجسته می‌شود. بیمار در این محل احساس درد دارد و این درد با فشار دادن به مفصل بیشتر می‌شود. حرکات شانه می‌تواند منجر به درد در منطقه مفصل شود. تشخیص این آسیب با استفاده از رادیوگرافی ساده مشکل است و نیاز به استفاده از سی‌تی اسکن می‌باشد.

درمان دررفتگی مفصل بین جناغ و ترقوه

در حالت‌هایی که سر استخوان ترقوه به سمت جلو جابجا شده است، جااندازی با فشار دادن آن به سمت عقب انجام می‌شود. پس از جااندازی، دست بیمار به مدت دو هفته به گردن آویزان می‌شود و سپس بیمار تمرینات فیزیوتراپی برای حرکات شانه را انجام می‌دهد. در مواردی که سر استخوان ترقوه به عقب جابجا شده است، جراح ارتوپدی سر استخوان را با استفاده از گیره‌های مخصوصی در دست بگیرد و به سمت جلو برگردانده تا جابجایی را برطرف کند.

گاهی اوقات بیمار دچار دررفتگی مکرر این مفصل میشود. در این موارد هر وقت بیمار شانه اش را به سمت عقب میبرد سر استخوان ترقوه در مفصل استرنوکلاویکولر همراه با یک صدای تقه به سمت جلو میرود و وقتی بیمار شانه را به جلو میاورد مفصل دوباره جا میفتد. در اکثر موارد این عارضه مشکل جدی برای بیمار ایجاد نکرده و نیاز به درمان ندارد. در مواردی که این مشکل برای بیمار آزار دهنده است عمل جراحی انجام میشود که بصورت بازسازی یک لیگامان جدید در محل مفصل با استفاده از تاندون عضله سابکلاویوس Subclavius tendon و یا قسمتی از فاشیا لاتا Fascia lata است.

منبع : ایران ارتوپد