درمان دررفتگی مکرر شانه بدون جراحی: طب فیزیکی و بریس شانه

احتمال دررفتگی مجدد شانه ، به سن شما بستگی دارد و این که بافت‌های اطراف مفصل، در در رفتگی اول شانه چقدر بهبود پیدا کرده باشند.

اگر بافت‌های پاره شده پس از بازگرداندن شانه در رفته به موقعیت طبیعی خود با جراحی ترمیم شده باشند، تا حدی کمک کننده است. با این حال در رفتگی مجدد شانه به ویژه در افراد جوان‌تر از ۲۵ سال و افراد بالای ۴۰ سال گاهی اوقات اتفاق می‌افتد.

انجام تمرینات توان‌یابی منظم تحت نظارت یک فیزیوتراپیست و اجتناب از قرار دادن دست در موقعیت‌های غیر طبیعی، می‌تواند خطر دررفتگی مجدد شانه را کاهش دهد. بیایید به طور خلاصه نگاهی به برخی از عوامل کلیدی دررفتگی مکرر شانه و گزینه‌های درمانی مختلف و راه‌های پیشگیری از آن بیاندازیم:

آناتومی


مفصل شانه، متحرک ترین مفصل بدن است و به بازوها اجازه می‌دهد تا در جهات مختلف حرکت کنند.

این توانایی حرکتی باعث می‌شود این مفصل، یک مفصل اساساً بی‌ثبات باشد. به همین دلیل مفصل شانه غالباً بیشتر از تمام مفاصل بدن دچار دررفتگی می‌شود.

سر همروس (استخوان فوقانی دست) در حفره گلنوئید قرار دارد و باعث کشش کتف یا تیغه شانه می‌شود. از آنجا که حفره گلنوئید (حفره = فرورفتگی کم عمق) بسیار کم عمق است، برای حفظ ثبات این مفصل، ساختارهای دیگری در مفصل شانه و اطراف آن نیاز است. در درون مفصل، لابروم (حلقه‌ای از غضروف فیبری) در امتداد حفره گلنوئید قرار گرفته و حفره عمیق تری برای سر استخوان همروس فراهم می‌کند. بافت کپسولی که مفصل را احاطه کرده است نیز به حفظ ثبات کمک می‌کند. ماهیچه‌های چرخنده شانه و تاندون‌هایی که شانه را به حرکت در می‌آورند، محافظت قابل توجهی برای مفصل شانه فراهم می‌کنند

دررفتگی شانه چگونه اتفاق می‌افتد؟


دررفتگی شانه زمانی اتفاق می‌افتد که مفصل توپ و کاسه‌ای شانه از محل خود خارج شود. در اکثر موارد این اتفاق به صورت قدامی (از جلو) رخ می‌دهد. در موارد اندکی، دررفتگی زمانی اتفاق می‌افتد که توپ سر استخوان، از پشت شانه بیرون بزند. هر بار که در رفتگی ایجاد می‌شود، رباط‌ها کشیده و پاره می‌شوند.

اگر به دنبال علت دقیق باشیم، دررفتگی‌های قدامی شانه هنگامی اتفاق می‌افتند که بازو به جلو خم شود و سپس به سمت خارج چرخانده شود. این چرخش باعث ایجاد در رفتگی می‌شود. ورزشکاران، افرادی که سقوط بدی را تجربه می‌کنند و افرادی که مبتلا به تشنج مادرزادی هستند، همگی در معرض خطر دررفتگی شانه می‌باشند.

ریداکشن دررفتگی شانه اولیه و درمان آن


در طول درمان اولیه دررفتگی شانه، مهمترین کاری که باید انجام شود بازگرداندن شانه به سوکت مفصل خود است که از آن با عنوان «ریداکشن در رفتگی» یاد می‌شود.

اگرچه یک متخصص آموزش دیده می‌تواند در محل حادثه این کار را انجام دهد، اما معمولاً این کار پس از دادن آرامبخش به بیمار، در یک اورژانس انجام می‌شود.

معمولاً بلافاصله پس از بازگرداندن شانه به محل خود، تسکین عمیق تجربه می‌شود. سپس می‌توان از یخ برای کاهش تورم استفاده کرد. توصیه می‌شود ۲ تا ۳ هفته پس از بروز آسیب از شانه بند استفاده شود. پس از ریداکشن دررفتگی شانه، ممکن است از فیزیوتراپی برای تقویت مجدد ناحیه آسیب دیده استفاده شود.

چرا در رفتگی مجدد شانه نگران کننده است / چه کسانی در معرض خطر آن قرار دارند؟


 افرادی که زیر ۲۱ سال سن دارند و تجربه دررفتگی شانه را دارند، به احتمال ۷۰ تا ۹۰ درصد در طول زندگی خود مجدداً دررفتگی شانه را تجربه خواهند کرد. هر قدر افراد هنگام دررفتگی شانه سن بیشتری داشته باشند، احتمال وقوع مجدد آن کمتر خواهد بود. البته این بدین معنا نیست که افراد مسن در امنیت قرار دارند؛ هر بار که یک فرد بزرگتر دچار در رفتگی شانه می‌شود احتمال پاره شدن ماهیچه چرخاننده شانه وجود دارد.

تکرار مجدد جابجایی شانه نه تنها دردناک و پرهزینه است، بلکه خطرات احتمالی دیگری را نیز به همراه دارد. هر بار که در رفتگی شانه ایجاد می‌شود، آسیب بیشتری وارد می‌گردد؛ آسیب‌هایی که می‌توانند منجر به مشکلات آرتروز شوند و در افراد مسنی که در حال تجربه آرتروز هستند، باعث افزایش و شدت یافتن مشکل گردند. چرا که هر بار مفصل شانه کشیده و پاره می‌شود، آسیب مداوم به راحتی منجر به مشکلات عضلات چرخاننده شانه می‌شود که درمان آن به عمل جراحی ترمیمی یا جراحی تعویض کامل شانه نیاز دارد. به همین دلیل روز به روز به تعداد افراد جوانی که تحت عمل جراحی آرتروسکوپی قرار می‌گیرند تا در آینده به جراحی شدیدترین نیاز نداشته باشند، افزوده می‌شود.

درباره دررفتگی مجدد شانه چه کاری میتوان انجام داد؟


در موارد محدودی تصمیم‌گیری برای جراحی شانه صورت می‌گیرد. در صورت عدم جراحی، اطلاعات مربوط به احتمال وقوع مجدد دررفتگی شانه به بیماران و والدین آنها ارائه می‌شود؛ اما در صورت نیاز به اصلاح سریع، پزشک می‌تواند برای پیشگیری از دررفتگی مجدد، بستن شانه بند را به آنها توصیه کند. (یعنی تحت شرایط خاص به یک ورزشکار اجازه دهیم تا آخر فصل ورزشی، به ورزش کردن ادامه دهد)

اگر عمل جراحی گزینه انتخابی باشد، رباط‌ها به پایین استخوان دوخته می‌شوند. بعد از عمل، حدود سه هفته از آتل شانه و پس از آن از یک اسلینگ استفاده می‌شود. سه هفته پس از عمل جراحی، فیزیوتراپی شروع می‌شود و پس از حدود ۳ تا ۶ ماه فعالیت‌های طبیعی از سر گرفته می‌شوند.

جراحی برای درمان دررفتگی مکرر شانه

اگر در موقعیت‌های زیر قرار داشته باشید، ممکن است عمل جراحی ثبات شانه به شما توصیه شود:

  • دررفتگی مکرر شانه داشته‌اید.
  • قبلاً دچار دررفتگی مفصل شانه شده‌اید و اکنون در معرض خطر تکرار آن قرار دارید (به عنوان مثال اگر در ورزشی مشارکت می‌کنید که خطر دررفتگی شانه در شما را افزایش می‌دهد)

اگر درمان‌های غیر جراحی و فیزیوتراپی به شما کمک نکرده باشد، ممکن است عمل جراحی گزینه بعدی برای کاهش خطر دررفتگی مجدد شانه و بازگشت شما به فعالیت‌های روزمره خود باشد.

جراحی بیثباتی شانه چگونه انجام می‌شود؟

سن شما، سطح فعالیت و میزان آسیب دیدگی، به جراح شانه کمک می‌کند تا تشخیص دهد که چه نوع جراحی برای شما مناسب‌تر است. بیشتر مراحل جراحی با استفاده از آرتروسکوپ انجام می‌شود. آرتروسکوپ یک دوربین ریز است که از طریق برش‌های کوچکی به مفصل شانه وارد می‌شود. آرتروسکوپی شانه یک روش با حداقل تهاجم است که حداقل درد را به دنبال دارد. ممکن است در صورت بروز مشکلات پیچیده در شانه یا بالا بودن خطر عدم ثبات شانه و احتمال بالای دررفتگی مجدد، جراحی تثبیت شانه باز که نیاز به برش بزرگتری دارد لازم باشد.

انواع جراحی بی‌ثباتی شانه عبارتند از:

  • جراحی ترمیم ضایعه بانکارت: این جراحی، ترمیم لابرال آرتروسکوپی نیز نامیده می‌شود و یک جراحی معمول برای ترمیم پارگی لابروم (حلقه‌های غضروفی اطراف لبه سوکت شانه) است. ترمیم این حلقه غضروفی، ثبات را به شانه‌هایی که از تکرار در رفتگی دچار آسیب شدید نشده‌اند، بازمی‌گرداند. اگر آسیب شدیدی در لابروم یا استخوان سوکت مفصل وجود داشته باشد، یا خطر تکرار دررفتگی شانه برای شما بسیار زیاد باشد، ممکن است پزشک، جراحی ترمیمی بانکارت باز را توصیه کند.
  • تکنیکremplissage: گاهی اوقات دررفتگی شانه می‌تواند منجر به ایجاد یک فرورفتگی در بخش توپ مانند مفصل شود که می‌تواند باعث دررفتگی مجدد شانه شود. این جراحی آرتروسکوپی، با جلو بردن بخشی از اتصالات ماهیچه چرخنده شانه به درون آن ناحیه، خطر دررفتگی مجدد شانه را کاهش می‌دهد. ممکن است این عمل جراحی همراه با ترمیم بانکارت انجام شود.
  • تکنیک جراحی لاتارجت برای بی‌ثباتی شانه: استخوان جلوی سوکت شانه می‌تواند بر اثر دررفتگی مکرر شانه ساییده یا فرسوده شود. ممکن است جراح شانه شما، از این تکنیک برای انتقال یک قطعه استخوان (کوراکوئید) و ماهیچه، از بخش دیگری از شانه شما و اتصال آن به ناحیه آسیب دیده استفاده کند. این استخوان و ماهیچه، مانع لغزیدن سر استخوان فوقانی دست شما از سوکت شانه می‌شوند.

بی‌حرکت کردن و گذاشتن یخ

شانه‌ای که پس از دررفتگی، مجدداً به محل طبیعی خود بازگردانده شده است، برای چند روز دچار تورم است. استراحت دادن شانه و استفاده از یخ باعث کاهش التهاب و درد می‌شود.

پزشکان توصیه می‌کنند به مدت ۴ تا ۶ هفته از یک اسلینگ یا بریس برای بی‌حرکت کردن بازو و شانه آسیب دیده، استفاده کنید تا عضلات و سایر بافت‌های نرم بتوانند استراحت کرده و بهبود پیدا کنند.

طی دو روز اول پس از آسیب دیدگی، سه بار در روز و هر بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، روی شانه یخ بگذارید. این امر می‌تواند تورم و درد را کاهش دهد. اگر تورم کاهش نیافت، می‌توانید فرآیند گذاشتن یخ را یک یا دو روز دیگر ادامه دهید.

داروهای تسکین درد

دررفتگی شانه ممکن است باعث درد مداوم و شدید در مفصل شود. برخی از این ناراحتی‌ها نیز به دلیل التهاب در بافت‌های نرم اطراف ناحیه آسیب دیده ایجاد می شوند. ممکن است پزشکان از یک داروی ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) برای تسکین التهاب و کاهش درد استفاده کنند.

بسیاری از داروهای NSAID، از جمله ایبوپروفن و ناپروکسن، در داروخانه‌ها و به صورت بدون نسخه در دسترس هستند. عوارض جانبی NSAIDها ممکن است شامل درد و زخم معده باشد بنابراین پزشکان مصرف طولانی مدت آن را توصیه نمی‌کنند.

فیزیوتراپی

پس از یک دوره بی‌حرکت بودن، عضلات ضعیف شده و انعطاف پذیری آنها کمتر می‌شود. پزشکان برای بازسازی عضلات، افزایش ثبات در شانه و جلوگیری از آسیب بیشتر، فیزیوتراپی را توصیه می‌کنند.

متخصصین فیزیوتراپی که به طور خاص برای کارکردن با افرادی که دچار آسیب دیدگی شانه هستند آموزش دیده‌اند، بر اساس روال زندگی روزانه شما، نوع آسیب دیدگی و اهداف فیزیکی شما، یک برنامه بازتوانی را برای شما تنظیم می‌کنند.

پزشکان ۴ تا ۶ هفته فیزیوتراپی را به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی در رفتگی شانه، توصیه می‌کنند اما زمان دقیق بهبودی، بسته به سلامت عمومی فرد، سن، اینکه آیا شانه قبل از این آسیب دیده است یا خیر و شدت دررفتگی شانه بستگی دارد.

فیزیوتراپیست تمرینات ساده‌ای را به شما آموزش می‌دهد که برای کشش و تقویت ماهیچه‌های اطراف شانه، از جمله عضلات بازو و قسمت فوقانی کمر طراحی شده‌اند. اگر این عضلات ضعیف باشند، در حین حرکت، خود مفاصل وزن بیشتری را تحمل می‌کنند. ایجاد عضلات قوی باعث ساخته شدن یک بریس داخلی برای مفصل شانه می‌شود.

فیزیوتراپی همچنین می‌تواند باعث افزایش انعطاف پذیری و بازگرداندن دامنه حرکتی شود. اضافه کردن این تمرینات ساده به کارهای روزمره خود باعث می‌شود حرکت بازو آسانتر شده و درد کاهش پیدا کند. تقویت عضلات شانه همچنین می‌تواند به پیشگیری از دررفتگی مجدد شانه کمک کند.

فیزیوتراپیست‌ها همچنین از ماساژ درمانی، گرما، یخ درمانی و طب سوزنی به عنوان بخشی از برنامه بهبود سلامت عمومی استفاده می‌کنند.

 





دکتر علی فرخانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
اصفهان.خیابان شمس آبادی.چهارراه قصر.روبروی بانک ملت.کوی26(دهش)