تیروئید، غده‌ایست که در جلوی گردن شما و زیر محفظۀ صوتی (حنجرۀ)‌تان قرار دارد. یک تیروئید سالم تقریباً به اندازۀ یک سکۀ کوچک است. معمولاً وجودش از روی پوست قابل تشخیص نیست. تیروئید دو بخش (لوب) دارد. یک بافت ظریف (ایسم Isthmus) این لوب‌ها را از یکدیگر مجزا می‌سازد. پشت تیروئید، حداقل چهار غدۀ پارا تیروئیدی کوچک وجود دارد. این غدد روی سطح تیروئید قرار دارند و هورمون پاراتیروئید تولید می‌کنند که نقش بزرگی در حفظ میزان مناسب کلسیم بدن ایفا می‌کند. کاهش یا افزایش ترشح هورمونهای غده تیروئید باعث ایجاد بیماری تیروئید  (کم کاری تیروئید و پرکاری تیروئید) می گردد. افزایش ترشح هورمونهای غده تیروئید پرکاری تیروئید و لاغری را به همراه دارد و کاهش آن کم کاری تیروئید را سبب می شود. بزرگ شدن این غده گواتر انامیده می شود. این غده گاهی دچار سرطان نیز می شود. سرطان تیروئید از انواع نادر سرطان است. بسیاری از افراد مبتلا به این سرطان، به خوبی درمان می شوند زیرا که این سرطان معمولا زود تشخیص داده شده و تحت درمان قرار می گیرد. ممکن است بعد از درمان سرطان تیروئید، این سرطان دوباره عود کند. حتی ممکن است این اتفاق سالها بعد از درمان سرطان اول اتفاق بیافتد.

سرطان تیروئید

سرطان تیروئید یک بیماریست که در آن سلول های غیر طبیعی در داخل غده تیروئید شروع به رشد می کنند.

انواع سرطان تیروئید

- سرطان آناپلاستیک : این نوع سرطان، از جمله خطرناک ترین سرطان های تیروئید می باشد. این مورد بسیار نادر می باشد و پاسخ به پرتودرمانی نمی دهد. این نوع سرطان بسیار به سرعت پخش می شود. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند. – سرطان فولیکولی : به طور متوسط حدود 10 درصد سرطان های تیروئید را شامل می شود. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند. بعد از بهبودی، احتمال عود آن وجود دارد. – سرطان مدولاری: سرطان سلول های غیرتیروئیدی است که به طور معمول در غده تیروئید قرار دارند. این سرطان در سلول های C رشد می کند. این نوع سرطان در زنان بیشتر شایع است. این سرطان با چندین جهش ژنتیکی خاص نیز مرتبط می باشد. – سرطان پاپیلاری : شایع ترین نوع سرطان تیروئید می باشد. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند و به سرعت پخش می شود.

علائم

1ـ ندول ها یا گرهک های قابل لمس در انتهای گلو یکی از نخستین نشانه های ابتلا به سرطان تیروئید بروز ندول یا گرهک است که غالبا در حین معاینه توسط پزشک قابل لمس است. این گرهک بدون درد است و مشکلی ایجاد نمی کند، اما گرهک تیروئیدی در ۵ درصد موارد تبدیل به غده سرطانی می شود. البته بروز آن الزاما به معنی بدخیمی و سرطانی بودن نیست. بااین حال توصیه می شود حتما مورد آزمایش و معاینه قرار گیرند تا نوع آن مشخص شود. گفتنی است که وجود هر ندول یا گرهک از نوع خوش خیم یا سرطانی آن در اغلب موارد اختلالی در عملکرد غده تیروئید ایجاد نمی کند. ۲ـ ناصاف و کلفت شدن صدا تغییر تدریجی صدا و بم و ناصاف شدن آن (که بدون هیچ معالجه ای بیش از سه هفته به طول بینجامد) به همراه بروز گرهک نشانه ای از ابتلا به سرطان تیروئید است. واقعیت این است که صدا با بروز سرطان تیروئید تحت تاثیر قرار می گیرد. به این دلیل که تومور قبلا عصب کنترل کننده تارهای صوتی را احاطه کرده و روی آنها تاثیر گذاشته است. این علامت دوگانه یعنی بروز گرهک و تغییر صدا بندرت خود را نشان می دهد، اما باید به طور جدی از علائم سرطان تلقی شان کنیم و بررسی شوند. ۳ـ مشکل بلع غذا و درد در ناحیه گردن فرد احساس می کند چیزی در گلویش گیر کرده است. با وجود این که ابتدا این مشکل صرفا یک ناراحتی جزئی محسوب می شود، اما به مرور جدی تر شده تا آنجا که بلعیدن هر نوع غذای جامد و حتی مایعات نیز مشکل و دردناک خواهد بود. این مشکل معمولا با درد در قسمت پایین گلو همراه است. البته این علامت در مورد سرطان تیروئید چندان شایع نیست، اما زمانی که بروز می کند معمولا نشان دهنده مرحله پیشرفته سرطان است. یعنی این که تومور رشد کرده و به نای فشار می آورد. 4-وجود غده متورم در قسمت انتهایی گلو بروز یک یا چند غده در قسمت گردن باید جدی گرفته شود؛ بخصوص اگر بیش از سه هفته بدون بهبود و خوابیدن تورم باقی بمانند. اگر تورموهای تیروئید درمان نشود بزرگ شده و غدد لنفاتیک انتهای گردن را احاطه می کند. سپس این تورمورها به غدد دیگر نیز سرایت کرده و متاستاز ایجاد می کند. اگر درمان و ریشه کنی این تومورها شروع نشود احتمال سرایت و پیشرفت آنها به سمت ریه ها، کبد و استخوان ها دور از ذهن نیست. توصیه می کنیم در صورت مشاهده غده متورم که بدون هیچ بیماری خاصی بروز کرده و بیش از سه هفته بهبود نیابد به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص

اگر شما یک توده در گردن خود دارید، ممکن است پزشک با انجام نمونه برداری (بیوپسی) از غده تیروئید و آزمایش کردن آنها سلول های سرطانی را تشخیص دهد. بیوپسی یک نوع آزمایش تشخیصی ساده است که در آن با استفاده از یک سوزن، یک تکه کوچک از بافت تیروئید برداشته می شود و مورد ازمایش قرار می گیرد. گاهی اوقات نتایج آزمایش بیوپسی به درستی مشخص و روشن نیست. در چنین مواردی ممکن است لازم باشد که قبل از اینکه سرطانی شدن تیروئید شما به اثبات برسد، کل تیروئید و یا بخشی از آن توسط عمل جراحی برداشته شود.

درمان

كساني که به سرطان تیروئید مبتلا هستند، گزینه‌های درمانی متعددی دارند. درمان معمولاً چند هفته پس از تشخیص آغاز می‌شود، اما فرصت خواهید داشت با پزشک خود دربارۀ گزینه‌های درمانی و دریافت نظر دوم صحبت کنید. انتخاب نوع درمان به موارد زیر بستگی دارد: • نوع سرطان تیروئید (پاپيلري، فولیکولار، مدولری یا آناپلاستیک). • اندازۀ غدۀ کوچک. • سن بیمار. • انتشار یا عدم انتشار سرطان. سرطان تیروئید را می‌توان با جراحی، درمان با هورمون تیروئید، درمان با ید رادیواکتیو، پرتودرمانی خارجی یا شیمی‌درمانی درمان کرد. بیش‌تر بیماران تحت درمان ترکیبی از این روش‌های درمانی قرار می‌گیرند. برای مثال، درمان متعارف (استاندارد) برای سرطان تیروئید پاپیلاری عبارت است از جراحی، درمان با هورمون تیروئید و درمان با ید رادیواکتیو. هر چند اغلب از پرتودرمانی خارجی و شیمی‌درمانی استفاده نمی‌شود، ولي در مواقعی هم که از این روش‌ها استفاده می‌شود درمان ممکن است ترکیبی باشد. جراحی و پرتودرمانی خارجی درمان‌های موضعی محسوب می‌شوند. با استفاده از این روش‌ها، سلول‌های سرطانی موجود در تیروئید از بین رفته یا برداشته می‌شوند. اگر سرطان تیروئید به دیگر بخش‌های بدن نفوذ كرده باشد، از درمان موضعی براي مهار سرطان در همان نواحی خاص مي‌توان استفاده کرد. درمان با هورمون تیروئید، درمان با ید رادیواکتیو و شیمی‌درمانی درمان‌های فراگیر هستند. در درمان‌های فراگیر داروها به جریان خون وارد شده و سرطان را در سراسر بدن از بین برده یا مهار می‌کنند.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

Print Friendly

Visit Us On Facebook