post_image

شایع ترین علت آسیب های اعصاب محیطی ضربه است. ضربات میتوانند با مکانیسم های متفاوتی موجب آسیب عصب شوند که مهمترین آنها عبارتند از :

  • پاره شدن عصب به علت نوک تیز استخوان شکسته شده یا جسم تیزی که به بدن وارد شده است
  • له شدن عصب بر اثر گیر کردن بین قطعات شکسته شده استخوان
  • کشیده شدن شدید عصب بر اثر جابجا شدن استخوان ها
  • فشار به عصب بدنبال جابجا شدن استخوان ها (بر اثر دررفتگی مفصل یا جابجا شدن شکستگی) یا خونریزی شدید در کنار عصب
  • فشار به عصب به علت سندرم کمپارتمان
  • خفه شدن عصب بر اثر چسبندگی در بافت های اطراف آن (چسبندگی ناشی از شکستگی و یا عمل جراحی)

آسیب های اعصاب محیطی میتوانند همراه با زخم باز بوده و یا بدون زخم و بصورت بسته ایجاد شده باشند. در مواردی که آسیب عصب همراه با زخم است معمولا عصب پاره شده و نیاز به جراحی دارد. در مواردی که علائم فلجی عصب در آسیبی باشد که بدون زخم ایجاد شده باشد معمولا عصب پاره نبوده بلکه فقط کشیده شده و یا تحت فشار قرار گرفته است. بسیاری از این آسیب ها بعد از گذشت مدتی خودبخود خوب میشوند.

در مواردی که آسیب همراه با زخم باز باشد مثلا عصب بدنبال اصابت چاقو یا شیشه آسیب دیده باشد درمان ترمیم جراحی عصب پاره شده است.

در مواردی که آسیب عصب بدون زخم باشد مثلا بدنبال شکستکی یک استخوان عصب نزدیک آن فلج شده و کار نمیکند بیمار تا سه ماه تحت نظر پزشک قرار میگیرد. اگر در این سه ماه علائمی (علائم بالینی در معاینه و یا علائم پاراکلینیکی در نوار عصبی) از بهبودی نسبی عصب پیدا شد بیمار مجددا تحت نظر پزشک باقی میماند تا یا بهبودی کامل ایجاد شود و یا روند بهبودی متوقف شود. اگر بعد از سه ماه آثاری از بهبود آسیب عصب پیدا نشد بیمار تحت عمل جراحی قرار میگیرد.

درمان آسیب های عصبی

انواع روش های جراحی  برای درمان ضایعات عصبی

  • ترمیم عصب : از این روش وقتی استفاده میشود که دو انتهای عصب بریده شده بدون له شدگی بوده و کاملا در کنار هم قرار گرفته باشند. در ترمیم عصب فقط لایه دور عصب در دو طرف به هم دوخته میشود.
  • پیوند عصب : از این روش وقتی استفاده میشود که به علت له شدگی انتهاهای عصب پاره شده جراح مجبور میشود قسمتی از عصب را در محل پارگی خارج کند. در این موارد یا هر مورد دیگری که دو انتهای عصبی که باید به هم دوخته شوند در کنار هم قرار نمیگیرند از پیوند عصب استفاده میشود. در این روش معمولا قسمتی از عصب سورال در ساق پا خارج شده و در بین دو سر عصب آسیب دیده گذاشته میشود و سپس دوسر عصب پیوندی به دو سر عصب آسیب دیده دوخته میشود.
  • انتقال عصب : از این روش وقتی استفاده میشود که انجام دو روش قبلی امکان پذیر نبوده یا نتیجه خوبی نداشته باشند. در این موارد پزشک سر عصب سالمی را قطع کرده و به سر دیگر عصب آسیب دیده میدوزد
  • انتقال تاندون : از این روش وقتی استفاده میشود که تلاش برای درمان ضایعه عصبی بی فایده باشد. در این روش جراحی بر روی تاندون ها انجام میشود. به این صورت که با جابجا کردن محل تاندون ها در اندام، حرکتی را که بر اثر فلج عصب از بین رفته با تاندون عضلات سالم به حالت تقریبا طبیعی برمیگردانند.

بعد از ترمیم عصب، بافت عصبی از محل ترمیم شده باید رشد کرده و خود را به بافت هدف ( بافت هدف برای عصب حسی پوست و برای عصب حرکتی عضله است) برساند. سرعت رشد بافت عصبی روزی یک میلیمتر است. پس بلافاصله بعد از ترمیم عصب حس یا حرکت درست نمیشود و باید مدتی صبر کرد. در این مدت صبر کردن عضلاتی که بدون عصب مانده اند ضعیف میشوند و ممکن است آنقدر ضعیف شوند که حتی بعد از رسیدن عصب جدید به آن دیگر نتوانند به حالت قبل بازگردند. بنابراین در مدتی که بعد از جراحی بیمار صبر میکند باید عضلات را به فعالیت وادار کند. این کار با تحریک الکتریکی عضلات به توسط فیزیوتراپ و بصورت روزانه انجام میشود.

مشکل دیگر اینست که در مواردی که به علت بسته بودن آسیب عصبی پزشک معالج ترجیح میدهد مدتی صبر کند، مفاصل اندام به علت فلج بودن عصب حرکت نمیکنند و این حرکت نکردن میتواند موجب خشکی مفصل شود. بنابراین در مواردی که پزشک معالج در درمان یک ضایعه عصبی بسته ترجیح میدهد مدتی صبر کند باید مفاصل اندام فلج بطور مکرر با کمک دست سالم بیمار در تمام جهات حرکت داده شود تا دچار خشکی نشود.

منبع : ایران ارتوپد

دکتر علی فرخانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
اصفهان.خیابان شمس آبادی.چهارراه قصر.روبروی بانک ملت.کوی26(دهش)





Share →

Visit Us On Facebook