۱- دردهای ارجاعی (referred pains)

دردهای ارجاعی به دردهایی گفته می شود که مرکز آنها نقطه ای دورتر از محل درد قرار دارد. یکی از بهترین نمونه های این نوع دردها، درد آنژین صدری یا حمله قلبی است که گاهی در ناحیه گردن، شانه یا پشت و کمر حس می شود.

۲-تنگی مجرای مهره ای

در تنگی مجرای مهره ای که ممکن است در مهره های گردن یا کمر یا هر دو ایجاد شود، به دلیل تنگ شدگی مجرای مزبور، نخاع و اعصاب تحت فشار قرار می گیرند. این اختلال معمولاً در اثر افزایش سن روی می دهد و گاهی به دلیل بیرون زدگی دیسک مهره ای ، پوکی استخوان یا تومور ایجاد می شود.

تنگی مجرای مهره ای ناحیه کمر موجب کمردرد و نیز درد احساس غیر طبیعی درساق ها ، پاها و باسن ها، یا کاهش کنترل ادرار و مدفوع می شود.

عل اصلی تنگی مجرای مهره های گردن، اسپوندیلوز (ساییدگی) مهره های گردن، استخوانی شدن منتشر و بیش از حد اسکلت با علت ناشناخته، یا کلسیفیه شدن رباط طولی خلفی هستند. این بیماری در مردها شایع تر است و بیشتر از ۴۰ تا ۶۰ سالگی دیده می شود. بیماری با راه رفتن اسپاستیک ، کرختی انتهاهای فوقانی، ضعف اندام های فوقانی یا تحتانی یا هردو، درد ریشه ای اندام فوقانی ، تحلیل رفتگی عضلانی، نقایص حسی و ناهنجاری های رفلکسی همراه است.

درمان، در موارد شدید عبارت است از فیزیوتراپی و استفاده از گردن بند طبی و موارد شدید بیماری نیاز به جراحی دارد.

تنگی مجرای مهره ای کمری در اثر بزرگ شدگی سطوح مفصلی یا آرتروز، اسپوندیلولیستزیس، استخوانی شدن منتشر و بیش از حد اسکلت با علت ناشناخته و بیماری فرسایشی (دژنراتیو) دیسک مهره ای ایجاد می شود و معمولاً بعد از ۵۰ سالگی روی می دهد و در زن و مرد شیوع یکسان دارد.

این بیماری با گرفتگی متناوب عصبی که منجر به درد ساق ها، ضعف، گزگز و از بین رفتن رفلکس های تاندونی عمیق می شود همراه است. ممکن است کمر درد موجود باشد یا وجود نداشته باشد. معمولاً درد بیمار با راه رفتن تشدید و با نشستن بهتر می شود. خم شدن به جلو درد را تسکین می دهد و در مقابل، کشش ناحیه کمر و پشت در قسمت ران ها موجب تشدید درد می شود. راه رفتن در سرازیری درد را افزایش و راه رفتن در سر بالایی ، درد را کاهش می دهد. ام آر آی بهترین روش تشخیص بیماری است.

درمان عبارت است از : کاهش وزن، محدود کردن فعالیت مثلاً با استفاده از واکر و تزریق اپیدورال کورتون. در صورت شدید بودن درد، جراحی توصیه می شود.

۳-اسپوندیلوز (spondylosis)

اسپوندیلوز ، به ساییدگی ستون مهره ها گفته می شود و بیماری بسیار شایعی است. ساییدگی مهره ها از حدود ۲۵ سالگی به طور طبیعی آغاز می شود و در میانسالی تقریباً همه افراد مبتلا به آن هستند.

تحمل دائمی وزن بدن به وسیله کمر و خم شدن و چرخش مرتب آن موجب بروز اسپوندیلوز کمری می شود که شایع تر از اسپوندیلوز سایر مهره ها است. اسپوندیلوز کمر به ویژه در بین مهره های ۴ و ۵ و مهره پنجم و قسمت ابتدای استخوان خاجی شایع تر است که موجب بروز درد سیاتیکی می شود.

گاهی در اثر ساییدگی ، دیسک و غضروف یا سطوح مفصلی از بین می روند. استخوان ها در حاشیه دیسک ها و سطوح مفصلی متورم می شوند و قادر نیستند به راحتی حرکت کنند. در نتیجه، سفتی ستون مهره ها بروز می کند و ممکن است اعصاب، رباط ها و بافت های اطراف تحت فشار قرار بگیرند و دردناک شوند. بسیاری از افراد مبتلا به ساییدگی شدید مهره ها دچار درد پشت یا کمر نمی شوند؛ در مقابل بعضی از افراد در اثر ساییدگی خفیف به درد شدید مبتلا می شوند.

۴- بیماری شوئرمن (Scheuermann,s disease)

بیماری شوئرمن نوعی بیماری خود محدود شونده دوران کودکی است که از انواع بیماری های استخوانی غضروفی نوجوانان به شمار می آید و مهره ها را مبتلا می سازد. بیماری موجب کیفوز (قوز) ستون مهره ها می شود. قسمت راس انحنای مهره های پشتی کاملاً سفت و دردناک است و فعالیت بدنی و راه رفتن و نشستن طولانی موجب تشدید آن می شود.

۵- نشانگان (سندرم) التهاب عضله تنشی

سندرم میوزیت (التهاب عضله) تنشی (tension myositis syndrome;TMS) اختلالی است که با نشانه های عصبی و روان تنی اسکلتی و عضلانی و بیش از همه، کمردرد شناخته می شود.

درد، سفتی، گزگز و کرختی در ناحیه پشت و کمر احساس می شوند و ممکن است درد گردن، زانو و سایر نقاط بدن نیز وجود داشته باشند. تعدادی از محققان معتقدند که علایم بیماری به سایر نقاط بدن تغییر محل می دهند و همین ویژگی ، شاخص مهم آن است.

موجود نبودن علت فیزیکی شناخته شده در معاینه فیزیکی و آزمایشات و مطالعات تصویر برداری، و وجود نقاط حساس (که بعضی از محققان تعداد آن ها را ۶ نقطه حساس اصلی دانسته اند که عبارتند از ۲ نقطه در قسمت بالای عضلات ذوزنقه ای، ۲ نقطه در عضلات اطراف مهره های کمری و ۲ نقطه در قسمت بالای باسن ها) ، به تشخیص بیماری کمک می کنند. این نقاط در ۹۹% بیماران مبتلا به سندرم مزبور وجود دارند. وجود سابقه اختلالات روان تنی دیگر، مانند سندرم روده تحریک پذیر و سردرد تنشی نیز به تشخیص بیماری کمک می کند.

در بیمارانی که به سرعت بهبود نمی یابند باید از روش های درمان حمایتی گروهی و / یا روان درمانی استفاده کرد. بازگرداندن بیمار به شیوه زندگی طبیعی از طریق متوقف ساختن درمان های دستکاری مهره ای و فیزیوتراپی و برقراری فعالیت طبیعی صورت می گیرد.

۶- درد دنبالچه (coccydynia)

درد دنبالچه (کوکسیدینیا؛ coccydynia) در قسمت انتهای ستون مهره ها احساس می شود و اغلب به دنبال افتادن و یا پس از زایمان روی می دهد، ولی در بسیاری از موارد، عامل بیماری نامشخص است. در بعضی موارد، فشار دایمی مثلاً در اثر اسب سواری یا دوچرخه سواری می تواند موجب شروع درد شود. به ندرت درد دنبالچه در اثر وجود تومور ناحیه مزبور ایجاد می شود.

درد با یبوست شدید و در اثر اجابت مزاج تسکین می یابد. نشستن بر روی ناحیه مبتلا موجب تشدید درد می شود و از این رو باید برای نشستن، از کوسن هایی استفاده شود که قسمت پشت آنها دارای بریدگی است و این قسمت در ناحیه دنبالچه قرار می گیرد (استفاده از کوسن هایی که به شکل دونات هستند یعنی قسمت مرکزی آنها به شکل دایره، خالی شده است برای این کار مفید نیستند).

در موارد طولانی بیماری، از داروهای ضدالتهابی و مسکن و داروهای ضد افسردگی (مثل آمی تریپتیلین) استفاده می شود. اغلب مسدود کردن موضعی عصب ناحیه، مفید واقع می شود.

۷- تومورهای استخوانی

تومورهای استخوانی را می توان به دو گروه ((اولیه)) (که از خود استخوان منشاء می گیرند) و ((ثانویه)) ( که از نقطه ای به جز استخوان منشاء می گیرند) تقسیم نمود. تومورهای اولیه استخوان را می توان به دو نوع ((خوش خیم)) و ((بدخیم)) (سرطانی) تقسیم کرد. تومورهای خوش خیم شایع ممکن است علت نئوپلاستیک (ناشی از رشد جدید و کنترل نشده بافت)، تکاملی، ناشی از ضربه، عفونی، یا التهابی داشته باشند. نمونه هایی از تومورهای خوش خیم استخوانی عبارتند از : استئوم، استئوکوندروم، کیست آنوریسمی استخوان، فیبرودیسپلازی.

تومورهای بدخیم اولیه شامل استئوسارکوم، کوندروسارکوم، سارکوم یوئینگ و سایر انواع سارکوم ها هستند. میلوم متعدد (میلوم مولتیپل) نوعی سرطان خون است که اغلب به شکل یک یا چند تومور استخوانی تظاهر می یابد. تومورهای ثانویه استخوان شامل تومورهای متاستاتیک هستند که از سایر اعضا مانند پستان ، ریه و پروستات انتشار می یابند. این نوع تومورها، بیشتر، (اسکلت محوری را مبتلا می کنند تا اسکلت ضمیمه ای و تومورهایی که از بافت نرم منشاء می گیرند نیز ممکن است به طور ثانویه، از طریق تهاجم مستقیم، استخوان ها را گرفتار سازند. شایع ترین علامت تومورهای استخوانی، درد است ولی در بسیاری از بیماران علایمی به جز یک توده بدون درد وجود ندارد. بعضی از تومورهای استخوانی موجب ضعیف شدن ساختار استخوان و شکستن آن می شوند.

درمان تومورهای استخوانی بر حسب نوع آنها متفاوت است و از جراحی، قطع اندام، شیمی درمانی، رادیو تراپی تشکیل می شود.

منبع: سایت دکتر حسین زاده

دکتر علی فرخانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
اصفهان.خیابان شمس آبادی.چهارراه قصر.روبروی بانک ملت.کوی26(دهش)





Share →

Visit Us On Facebook