post_image

آناتومی

کف پا از 5 استخوان به شکل مداد تشکیل شده که درست پشت سر انگشتان پا قرار گرفته اند. این استخوان ها بترتیب در کنار یکدیگر قرار گرفته در جلو با استخوان های انگشتان پا و در عقب با استخوان های زیر مچ پا مفصل میشوند. در هنگام بعضی فعالیت ها مانند وقتی که فرد در حال جهیدن به زمین میرسد یا وقتی که مچ پا را میچرخاند به این استخوان ها نیروهای زیادی وارد میشود.

وقتی این نیروها از حد تحمل استخوان بیشتر باشند شکستگی ایجاد میشود. در بین متاتارس ها پنجمین آنها بیش از بقیه دچار شکستگی میشود و بعد از آن شکستگی در متاتارس های اول و دوم شایعتر از سوم و چهارم است. بسیاری از شکستگی های متاتارس همراه با شکستگی ها یا پیچ خوردگی های مچ پا یا اندام تحتانی همراهند. شکستگی های متاتارس از لحاظ محل، شدت و بسیاری مشخصه های دیگر با یکدیگر متفاوتند.

شکستگی متاتارس به چه عللی بوجود میاید

یکی از موقعیت هایی که میتواند موجب شکستگی متاتارس شود پیچش شدید مچ پا به داخل و در وضعیتی است که نیروهای وزن به پنج پا وارد میشوند. علت دیگر فرود نامناسب بخصوص روی یک سطح ناهموار است یعنی وقتی که فرد بعد از پریدن در حال فرود آمدن روی زمین است. ضربه مستقیم مثل افتادن یک شی سنگین هم میتواند موجب شکسته شدن متاتارس شود.

در ورزش های مانند دویدن، پریدن بخصوص آنهایی که جهت حرکت مرتبا عوض میشود مانند فوتبال، بسکتبال و والیبال احتمال شکسته شدن متاتارس بالا است. نوع خاصی از شکستگی متاتارس بنام شکستگی استرسی وجود دارد که در آن شکستگی نه به دلیل یک ضربه واحد شدید بوجود میاید بلکه بدنبال ضربات متوسط ولی مکرر ایجاد میگردد. شکستگی های استرسی معمولا در کسانی که زیاد راه میروند مانند سربازانی که زیاد رژه می روند یا در ورزشکارانی که زیاد میدوند دیده میشود و بیشتر در متاتارس های دوم و سوم پا ایجاد میشود .

علائم شکستگی های متاتارس

  • احساس درد شدید و ناگهانی در موقع ضربه اولیه
  • گاهی اوقات بیمار صدای شکسته شدن استخوان را احساس میکند
  • لنگش یا ناتوانی در راه رفتن به علت درد شدید
  • تورم، خونمردگی در محل شکستگی
  • فشار دادن محل شکسته شده با دست شدت درد را افزایش میدهد
  • تغییر شکل محل شکسته شده

 

شکستگی متاتارس چگونه تشخیص داده میشود

پزشک معالج بعد از معاینه بیمار معمولا از رادیوگرافی ساده برای تایید تشخیص این شکستگی استفاده میکند. بندرت برای بررسی بیشتر محل شکسته شده نیاز به استفاده از سی تی اسکن پیدا میشود.

 

اقدامات اولیه درمانی برای شکستگی متاتارس

در لحظات اولیه بعد از شکستگی و قبل از رسیدن بیمار به پزشک میتوان اقدامات زیر را انجام داد :

  • بیمار باید از گذاشتن کف پا بر روی زمین اجتناب کند
  • دراز کشیده و پای خود را بالا نگه میدارد
  • با استفاده از کیسه حاوی خرده های یخ محل ضربه را سرد میکند
  • با یک باند کشی محل درد و تورم را میبندد
  • برای کاهش موقت درد میتوان از استامینوفن یا یک داروی ضد التهاب مانند ناپروکسن استفاده کرد

 

 درمان شکستگی استخوان های کف پا توسط پزشک

پزشک معالج برای درمان قطعی بیمار اقداماتی را انجام میدهد که بطور خلاصه عبارتند از :

  • در شکستگی های بدون جابجایی درمان میتوان بصورت گچ گیری کف و مچ پا و ساق باشد و یا ممکن است پزشک معالج از آتل یا اسپلینت برای درمان استفاده کند.
  • در شکستگی های جابجا شده پزشک معالج بعد از بیحسی یا بیهوش کردن بیمار ابتدا اقدام به جااندازی بسته شکستگی میکند. اگر جااندازی موفقیت آمیز باشد مرحله بعدی درمان استفاده از گچ گیری برای ممانعت از جابجایی مجدد است. پس از آن پای بیمار حدود 6-4 هفته در گچ باقی میماند تا شکستگی متاتارس جوش بخورد.
  • اگر پزشک معالج نتواند با جااندازی بسته قطعات شکسته شده را در وضعیت مناسبی قرار دهد ممکن است نیاز به جااندازی باز یعنی عمل جراحی وجود داشته باشد. در این موارد به توسط عمل جراحی پوست شکافته شده و قطعات شکسته شده در زیر دید مستقیم جراح در موقعیت مناسب در کنار یکدیگر قرار میگیرند و سپس برای ممانعت از جابجایی مجدد از وسایلی مانند پین، پیچ، وایر یا پلاک استفاده میشود. بعد از جراحی معمولا برای محافظت بیشتر پا از یک آتل یا اسپلینت استفاده میشود.
  • در مدتی که شکستگی هنوز جوش نخورده بیمار باید از وزن گذاشتن روی پا اجتناب کند تا قطعات شکسته شده متاتارس حرکت نکرده و فرصت داشته باشند تا به یکدیگر جوش بخورند. در این مدت بیمار معمولا برای راه رفتن از دو عصای زیر بغل استفاده میکند. بعد از جوش خوردن شکستگی بیمار میتواند بتدرج در عرض چند هفته به فعالیت های قبلی برگردد. بازگشت به فعالیت های ورزشی مستلزم بازپروری بیشتر و انجام تمریناتی برای افزایش دامنه حرکات به مفاصل کف و مچ پا و تقویت عضلات ناحیه میباشد.
  • در صورتیکه شکستگی باز باشد بیمار باید هر چه زودتر مورد عمل جراحی قرار گیرد .

 

منبع : ایران ارتوپد


دکتر علی فرخانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
اصفهان.خیابان شمس آبادی.چهارراه قصر.روبروی بانک ملت.کوی26(دهش)





Share →

Visit Us On Facebook